Dak isolatie

Dakisolatie

Isoleren is niet sexy maar bespaart veel geld. Een dak zonder isolatie verliest veel warmte: het is een van de grootste energieverspillers in huis. Met goede dakisolatie bespaar je jaarlijks honderden euro’s aan stookkosten en woon je comfortabeler. Bij een verwarmde zolder is je voordeel gemiddeld zo’n 700 euro per jaar, bij een onverwarmde zolder bespaar je ongeveer 370 euro. Dat zijn flinke bedragen.

Tips Dak isoleren

  1. Laat je het dak isoleren? Doe het meteen goed en kies voor een hoge isolatiewaarde (Rc-waarde van 4 of meer). Dat kost je niet veel extra aan isolatiemateriaal en levert veel meer besparing op.

  2. Heb je nu matige dakisolatie? Dan is het de moeite waard om die te verbeteren.

  3. Isoleren is ook nuttig als je de zolder niet verwarmt. Je huis verliest veel warmte via zo’n koude zolder of vliering. Je kunt er in dit geval ook voor kiezen om de zoldervloer te isoleren: dat is eenvoudiger en goedkoper.

  4. Wil je zelf de binnenkant van een pannendak isoleren? Milieu Centraal heeft een speciale pagina over Zelf dak isoleren met handige tips. 

  5. Laat het isoleren van een plat dak over aan een professional. Een plat dak kan het best aan de bovenkant geïsoleerd worden. Isolatie aan de onderkant (van binnenuit) geeft een groot risico op rottend hout in je dak of schimmel op je plafond.

  6. Wil je een groen dak met plantjes? Dat isoleert onvoldoende (Rc< 1), dus isolatie blijft nodig! Een groen dak Helpt wel enorm tegen zomerhitte. Waar bitumen dak wel 80 graden kan worden, blijft een groen dak ongeveer 18 graden.

  7. Met dakisolatie is je bovenverdieping ook koeler in de zomer. Je hebt dan minder snel airco nodig.

  8. Wil je je hele huis energiezuinig en aardgasvrij maken? Check op Verbeterjehuis.nl wat je in jouw huis allemaal kunt doen en wat het kost en oplevert.

  9. Op Energiesubsidiewijzer vind je een compleet overzicht van subsidies en leningen om je huis energiezuinig te maken.

Meer dan 80 procent van de woningen heeft al een geïsoleerd dak, maar de meeste zijn matig geïsoleerd. Het is de moeite waard om een dak met matige isolatie te verbeteren. Sommige maatregelen kun je prima zelf uitvoeren. Een goed geïsoleerd dak is beter voor het milieu. Je woning verliest minder warmte zodat je minder hoeft te stoken. Dat scheelt gas en CO2-uitstoot, en geeft dus minder klimaatverandering.

Het isoleren van een schuin dak van een gemiddelde eengezinswoning kost ongeveer 5.200 euro als je het laat doen (76 m2 dak, bedrag inclusief afwerking, bijvoorbeeld gipsplaten).

Maar als je het zelf doet, betaal je alleen 1.100 euro aan materialen.

4 manieren om een schuin dak te isoleren

Er zijn vier manieren om je dak te isoleren:

  1. Van buitenaf
  2. Van binnenuit
  3. Onder dakpannen
  4. Zoldervloer

1- Buitenkant van het dak isoleren: best

Dakpannen eraf, isolatie aan de buitenkant en pannen er weer op.

Deze dakisolatie levert de beste isolatiewaarde, omdat het isolatiemateriaal niet onderbroken wordt door de balken van het dak en omdat er ruimte is voor voldoende isolatiemateriaal. Door het isolatiemateriaal wordt het dak hoger en moet de aansluiting met de dakgoot opnieuw gemaakt worden. Het is een klus voor een professioneel bedrijf. Een goed moment is wanneer het dak gerenoveerd moet worden, dan moeten de dakpannen er toch af.

2- Binnenkant van het dak isoleren: beter

Het isoleren van de binnenkant van een schuin dak levert goede tot zeer goede isolatie op. Als je een beetje handig bent, is dit een klus die je goed zelf kunt doen. Zorg in elk geval dat je weet hoe je dak in elkaar zit: welke materialen zijn gebruikt, ligt er folie onder de pannen? Als er al een dampremmende laag in je dak zit, moet je klimaatfolie gebruiken. Let op dat je de isolatie niet onderbreekt door elektrapijpen en of stopcontacten.

3- Isolatie onder de dakpannen spuiten of blazen: matig

Het is ook mogelijk om isolatiemateriaal onder de dakpannen te spuiten of blazen door een na-isolatie bedrijf, bijvoorbeeld PUR-schuim, vlokken van glaswol of steenwol of EPS thermoparels (piepschuim balletjes). Dit gebeurt van buitenaf, zodat je de zolder niet hoeft op te ruimen. Deze vorm van dakisolatie is alleen aan te raden als er geen andere mogelijkheden zijn. Het levert namelijk maar matige isolatie op. Bovendien kan bij latere werkzaamheden aan het dak veel rommel vrijkomen.

4- Zoldervloer of plafond isoleren: alternatief

Gebruik je de zolder niet als woon-, werk- of slaapruimte én kun je hem met een luik of deur afsluiten? Dan is het een goed idee om de vloer van de zolder te isoleren. Daarmee bespaar je evenveel als met isolatie van het schuine dak. Bovendien heb je minder materiaal nodig dan bij isolatie van het schuine dak én het is eenvoudiger. Zorg altijd voor een dampremmende laag aan de warme kant, dus onder het isolatiemateriaal. Het makkelijkste is om beloopbare isolatieplaten op de zoldervloer te leggen. Ook kun je isolatiemateriaal tussen de vloerbalken leggen en daarop vloerplaten aanbrengen. Vergeet niet het luik te isoleren en kieren tussen luik en zoldervloer dicht te maken met isolatieband. 

Je kan er ook voor kiezen om het plafond direct onder de zoldervloer te isoleren. 

Als je een open zolder hebt, die niet met een deur of luik afgesloten kan worden, dan heeft isolatie van de zoldervloer geen zin. Je moet in dat geval de binnen- of buitenkant van het dak isoleren. Ook als je in de toekomst je zolder als slaap-, werk- of woonruimte wilt gaan gebruiken, is het verstandig om nu al te kiezen voor isolatie van het dak.

Plat dak isoleren

Je kunt een plat dak zonder isolatie op verschillende manieren laten isoleren. Dit is vaak een klus voor een professioneel bedrijf! Hoe handig je zelf ook bent: je kunt dit beter niet zelf doen, omdat het risico op vochtproblemen en rottend dakhout of schimmel heel groot is. Alleen een omkeerdak kun je zelf uitveroen. Een goed moment is wanneer het dak gerenoveerd moet worden, dan moet de dakbedekking er toch af.

Er zijn 3 methoden waarvan eigenlijk alleen nr. twee en drie geschikt zijn voor een plat dak:

  1. Koud plat dak
  2. Warm plat dak
  3. Omgekeerd plat dak
Daktypes isolatie: warm dak, koud dak en omgekeerd dak

1- Koud plat dak; isolatie plafond; niet doen

De makkelijkste methode is isolatie aan de binnenkant, door isolatiemateriaal te plaatsen tussen de balklaag of tegen het beton onder het zichtbare plafond. Hierdoor gaat er echter een koudebrug ontstaan tussen de warme kamer en het koude dak, precies op de grens. Daar zal condens neerslaan en hout kunnen gaan rotten en schimmelen. Niet doen dus! Als je het al doet, laat dan een groot deel van de ruimte tussen isolatie en vloerplaat leeg zodat het condenspunt lager komt te liggen en het vocht weg kan en werk met een dampkerende folie.

2- Warm dak; plat dak aan de buitenkant isoleren

De beste isolatie ontstaat als je boven op het platte dakisolatieplaten laat aanbrengen, afgewerkt met waterdicht materiaal op het isolatiemateriaal. Een goed moment om dit te doen, is als de dakbedekking toch vernieuwd moet worden. De bestaande dakbedekking wordt weggehaald, het isolatiebedrijf brengt isolatieplaten aan en dekt dit af met een nieuwe laag dakbedekking (bijvoorbeeld bitumen of EPDM). Als de dakrand hierna te laag is, moet je deze laten verhogen. Bij een lage dakrand is de kans groot dat bij harde wind het regenwater over de dakrand stroomt in plaats van door de regenpijp. De dakrand moet minstens 10 cm hoog zijn.

3- Omgekeerd dak; plat dak aan de buitenkant isoleren

Een andere mogelijkheid is het plaatsen van XPS, drukvaste, waterbestendige isolatieplaten boven op de dakbedekking. Om te voorkomen dat dit wegwaait, komt er dan een laag grind of tegels bovenop of een groen dak. Dit levert minder goede isolatie en is alleen mogelijk als de bestaande dakbedekking in goede staat is. Ook hier geldt dat het dak hoger wordt. De dakrand moet worden verhoogd als deze lager is dan 10 cm.

Bestaande isolatie kun je vaak verbeteren

Veel oudere woningen hebben inmiddels wel iets van dakisolatie. Ze hebben bij de bouw of achteraf een (dunne) isolatielaag gekregen. Maar de isolatiewaarde kan vaak nog een stuk beter. Check hoe dik jouw isolatielaag is. Een vuistregel: woningen die in de jaren 70 of 80 zijn (na)geïsoleerd, hebben meestal een laag van 3 tot 5 cm. In de jaren 90 werd meestal 8 tot 10 cm aangebracht. Voor een Rc van 4 heb je zo’n 13 cm nodig.

Er zijn 2 manieren om de isolatie te verbeteren:

  1. Extra isolatie toevoegen
  2. Of de bestaande isolatielaag weghalen en vervangen door dikker isolatiemateriaal.

Isolatiemateriaal kiezen

Er zijn verschillende materialen voor dakisolatie te koop. Gebruik het liefst isolatiemateriaal dat KOMO-gecertificeerd is voor dakisolatie. Maak je niet druk over de vraag welk materiaal het beste is: het gaat om de isolatiewaarde. De isolatiewaarde is een combinatie van de Lambda waarde en de dikte van het materiaal (aangeduid met Rc). Kies voor zeer goede isolatie, dat is een Rc-waarde van 4 of liefst 6 of meer.

Er zijn ook wettelijke eisen aan dakisolatie. Voor nieuwbouw is dat een Rc van 6,0 of meer, voor bestaande bouw of renovatie minimaal 2,0 (of de Rc-waarde van de oude laag als die hoger dan 2,0 was)

Welke dikte heb je nu nodig voor een Rc van 4? Voor veel materialen is dit 13 cm. Bekijk alle isolatiematerialen on onze materialen isolatie zoeker en hun Rc waarden bij 10cm dikte (Tip: zoek op ‘isolatie’ om alle 45 isolatiematerialen in de last van 250 materialen te bekijken. Is je dak nu matig geïsoleerd en wil je de isolatie verbeteren? Zorg dan dat de bestaande laag plus de nieuwe laag samen de benodigde dikte hebben. Of vervang de oude laag door een geheel nieuwe laag met de goede dikte.

Rc- of Rd-waarde?

Op de verpakking van isolatiemateriaal staat de Rd-waarde: dat is de isolatiewaarde van het isolatiemateriaal. Maar het dak zelf isoleert ook een beetje. Onthoud dit:

  • De isolatiewaarde van de gehele constructie (dak + isolatiemateriaal) is de Rc-waarde.
  • Het isolatiemateriaal zelf heeft een Rd waarde.
  • Voor een Rc-waarde 4 voor je gehele dakconstructie (dakpannen, dakbeschot, spouw, isolatiemateriaal, gipsplaat afwerking) heb je bijvoorbeeld Isolatiemateriaal van Rd-waarde van 3,6 nodig.

Lees meer over R, U en Lambda isolatiewaarden in dit artikel.

Isolatiemateriaal en milieu

Het isolatiemateriaal zelf is ook belastend voor het milieu, want het kost grondstoffen en energie om het te produceren, vervoeren, aan te brengen en na sloop te verwerken. Uit onderzoek blijkt dat de energie die hiervoor nodig is vaak al binnen een half jaar is terugverdiend door de energie die je bespaart.

Het feit dát je isoleert en dat je kiest voor een goede isolatiewaarde en het materiaal goed aanbrengt, is dus belangrijker dan welk materiaal je kiest. Let als het even kan of je een Dubo Keur materiaal gebruikt. Dit is in zijn soort dan de minst milieubelastende.

Isolatiematerialen met de minste milieubelasting zijn herkenbaar aan het Dubo-keur logo. Bekijk hier alle gekeurde bouwmaterialen. Maar, fabrikanten moeten zelf aangeven of ze hun product willen laten keuren dus als een materiaal er niet tussen staat, betekent dit niet dat dit een milieutechnisch slechte optie is.

Weinig ruimte en andere eisen

Heb je weinig ruimte onder het dak? Dan kun je voor een dun materiaal met een hoge isolatiewaarde kiezen (bijvoorbeeld PIR of Resol hardschuimplaten). Er zijn ook materialen die geluid goed dempen, brandveiliger zijn of die je zolder in de zomer koeler houden. Denk daarbij aan houtvezel platen die een grote warmtecapaciteit hebben.

Wat kost dakisolatie en hoeveel bespaar je?

Dakisolatie levert van alle verbeteringen aan je huis de meeste energiebesparing op: jaarlijks 1.000 m3 gas bij een gemiddelde eengezinswoning met verwarmde zolder.

Deze bedragen gelden voor een gemiddelde eengezinswoning (met 76 m2 dakoppervlak, 52 m2 zoldervloeroppervlak, 57 m2 plat dak) met een hr-combiketel en een gemiddelde temperatuur (over dag en nacht) van 16 graden bij verwarmde zolder, of 12 graden bij onverwarmde zolder; en bij een gasprijs van 80 cent per m3 (prijspeil 2020).

Groen dak: ook isolatie nodig

Een groen dak is een dak dat bedekt is met planten. Het wordt ook wel grasdak, sedumdak of vegetatiedak genoemd. Een groen dak ziet er misschien isolerend uit, maar het isoleert veel minder goed dan isolatiemateriaal van dezelfde dikte (afhankelijk van de situatie: 14 tot 84 keer minder goed). Een groen dak is dus geen vervanging van goede dakisolatie.

Een groen dak heeft wel andere voordelen. Het zorgt voor groen op dichtbebouwde plaatsen en het dempt geluid. Een dak met begroeiing isoleert geluid beter dan een plat dak met bitumen of EPDM en een ballastlaag. Verder is een groen dak een buffer voor regen- en smeltwater. Dat vermindert de piekbelasting van rioleringssystemen. Wil je weten of jouw dak geschikt is voor plantjes? Bereken de draagkracht en kies een isolatiemethode passend bij je groen dak.

Meer over groen daken.

Lees het stappenplan voor de aanleg van een groen dak.